Gure testuinguruan, administrazio publiko desberdinetatik, Estatuko eta Euskadiko trans legeak onartu ondoren, genero-disforia duten adingabeen kasuetan jarduteko protokoloek, hau da, sexu biologikoaren ez direla diotenen kasuetan, baiezko terapiari baino ez diote legezko aukera ematen.
Baiezko terapia lehen trantsizio soziala da, eta, horren ondoren, trantsizio mediko-kirurgikoa etortzen da.
Euskadin, adingabe horiek genero-unitate batera bideratzen dira, endokrinoak artatzeko. Haur prepubereei pubertaroko blokeatzaileak ematen zaizkie, sexualki garatu ez daitezen. Zenbait urte igaro ondoren, hormona sexual sintetikoak ematen zaizkie, eta kirurgiak ere behar izan ditzakete.
Gizarteari oro har ezkutatzen ari zaiona hau da: pubertaroaren blokeatzaile horiek beste herrialde batzuetan erretiratzen ari direla, ebidentzia zientifikorik ez dagoelako, egindako ikerketak berrikusi eta egungo literatura zientifiko guztiaren metaanalisia egin ondoren.
Hori da, hain zuzen ere, Erresuma Batuan gertatutakoa, gobernuaren webgunean argitaratua, baita pubertaroaren blokeatzailerik ematen ez duten beste herrialde batzuetan ere.
Ban on puberty blockers to be made indefinite on experts’ advice
Cass txostena, erabaki ingeles honen eragilea, hemen deskarga daiteke: The Cass Review, Final report
Cass txostenean frogatutako gertakarietako bat da, hasierako gomendioak gorabehera, pubertaroko blokeatzaileak ematen zitzaizkien adingabeei ez zitzaiela epe luzeko jarraipenik egin, haien segurtasuna edo itzulgarritasuna egiaztatu ahal izateko. Itzulgarritasun hori baieztatzen da, nahiz eta zientifikoki ez den egiaztatu.
Izan ere, Tavistock klinikako barne-dokumentazioa egiaztatzean, 2007an bere zuzendari medikoa izan zenak, David Taylor doktoreak pubertaroko blokeatzaileak ematen zitzaizkien adingabeei jarraipena egitea gomendatu eta horri buruzko txosten bat egin zuela, aurkitu zuen Hannah Barnes kazetariak bere “Time to think” liburuan. Gomendio horiek ez ziren kontuan hartu eta 2020ra arte ez zen txostena argitaratu, Tavistock-en eta Freedom of Information-en arteko legezko eztabaida baten ondoren. Hemen kontsulta daiteke txosten hori:
The Tavistock and Portman NHS Foundation Trust
Tavistock-eko barne-dokumentazioari eta Cass txostenari esker, jakin ahal izan dugu adingabe horietako batzuk autismoaren espektroaren barruan zeudela, beste batzuk bullying-a edo sexu-erasoak jasan zituztela, eta kopuru handi bat homofobia jasan zuten lesbianak edo gayak zirelako, eta horren emaitza trans bezala agertzea.
Holandako protokoloa aitzindaria izan zen pubertaroko blokeatzaileen administrazioan. Eta, hain zuzen ere, protokolo hori garatu zuen pertsonak, Cohen-Kettenis-ek, S.H.M. van Goozen-ekin batera 1998an aurkeztutako azterlan batean, onartu zuen blokeatzaileak hornitzeko adina jaisteak positibo faltsuak eragin zitzakeela, hau da, behar ez zuten haurrei sexu-aldaketa eragingo zitzaiela.
European Child & Adolescent Psychiatry 7:246—248 (1998)
Eta harrigarria da, gutxienez, horren eragin sakona duen baieztapenak ez piztea inolako zalantza edo analisi etikorik, jarduteko modu horri buruz. Azkenean, abian jarri zen, familiei zalantza horien berri eman gabe.
Hori garrantzitsua da, prozedura horiek abian jarri ziren herrialdeak, aitzindari gisa, adibide gisa jarri direlako eta haien protokoloak Espainiako estatuan kopiatu direlako, zehazkiago, Euskadin.
Euskadin eta Nafarroan, nola jarri ahal izan dira abian protokolo horiek? Bada, kaltetutako familiei pubertaroko blokeatzaileen errealitate zientifikoaren berri eman gabe. Nola eragotzi da informazio hori gizarte osoari jakinaraztea? Nork aholkatu zituen legebiltzarreko ordezkariak ekintza horiek baimentzeko?
Ez da esaten, ezta ere, Holandako protokoloak, pubertaroko blokeatzaileak administratzen aitzindariak, zenbait irizpide ezartzen zituenik adingabeak onartzeko. Haien artean, balizko komorbilitateak kontrastatzea zegoen. Hau segurtasun-irizpidea zen, ez zuen adingabeen nortasuna zalantzan jartzen.
Hala ere, Euskadin ezarri nahi diren protokoloek ez lituzkete segurtasun-irizpide horiek kontuan hartuko, eta ez lituzkete komorbilitate posibleak kontuan hartuko. Euskadiko trans legearen 14.1.i. artikuluak xedatzen duen bezala: “Osasun-laguntza espezializatua emateko, ez da beharrezkoa aldez aurretik azterketa psikologikorik edo psikiatrikorik egitea”. Herbehereetako protokolo aitzindaria zen horretan, artatua izan ahal izateko baldintzak zeuden. Irizpide horien arabera adingabeak psikologikoki egonkor egon behar ziren, eta ez zuten nahasmendu psikiatriko komorbidorik pairatu behar, diagnostikoan eta familiaren laguntzaren prozesuan eragina izan zezakeenik.
Trantsizioa abian jarri aurretik, komorbilitate horiek (depresioa, antsietatea…) kontuan hartuko balira, eta pairatutako bullying-a, sexu-erasoak, baita TEA edo beste neurodibergentziaren bat izatea ere, eta lesbofobia, homofobia bizitzea edo lesbiana, gay edo bisexual izatearen hitzez adieraztea bezalako egoera garrantzitsuak baloratuko balira, trantsiziorako hautagai diren adingabeen kopurua nabarmen murriztuko litzateke. Egungo legediak aukera eman behar du adingabe batek bere homosexualitatea askatasunez gara dezan. Beste sexura igarotzeak sexu-orientazioa askatasunez garatzea eragozten baitu.
Hannah Barnes-en “Time to Think”
Medikalizazioa, kirurgia erasokorrak edo hormona sintetikoen mendekotasuna saihestu nahi baditugu, zergatik hartzen da kontuan soilik baiezko bide mediko kirurgikoa? Hormona sintetikoek bigarren mailako ondorio negatiboak dituzte, egun ezagunak direnak.
Erantzun posible bat hauxe da: genero-trantsizioak milioi asko mugitzen dituen negozioa bihurtu direla, Global Market Insight-en arabera:
Sex Reassignment Surgery Market Size
2032rako Ipar Amerikan sexua berresleitzeko kirurgien bolumena 2 bilioi dolarrekoa izango dela aurreikusten da.
Eta Market Research Future-ren arabera: Gender Dysphoria Market Overview
Era berean, familiei ezkutatu egiten zaizkie detransizionatzen diren gazteen kasuak, hau da, behin trantsizio mediko-kirurgikoaren etaparen bat hasita, sexu biologikoan berriz ere beraien burua antzematen dutenak eta jada trantsiziorik nahi ez dutenak.
Pertsona horiek sare sozial propioa dute, eta hemen bisita daiteke:
Familiei informazio egiaztatua emango balitzaie blokeatzaileei buruzko ebidentzia zientifikorik ezari buruz eta detransizioaren benetako tasari buruz, baita trans nortasun-deklarazio batekin lotuta dauden komorbilitateei buruz ere, oso litekeena da familia askok zain egotea. Adingabe horien behar psikologikoak laguntze hutsak, ehuneko handi batean behintzat, beren orientazio sexuala, izaera neurodibergentea edo, besterik gabe, beren sexualitatea eta heldu bihurtzeko prozesua hobeto ulertzea eta onarpena ekarriko du.
Demokrazia batean ezin da eragotzi osasunerako hain garrantzitsua den informazioa eskuratzea, hemen azaldu ditugun datuen kasu. Horrek esan nahi du jarrera arduratsua izan beharko luketela bai politikariek bai komunikabideek ere, informazioa kontrastatzeko, eta ez soilik blokeatzeko edo ez ikusiarena egiteko.
Proudly powered by WordPress
Sexuak axola du / El sexo importa 